KORAY ERDİVANLI

Pulun Kanadında İstanbul’dan Dünyaya

Kamer Pul Evi’nin bugünkü işletmecisi Arman Arıkan filateli dünyasının ülkemizdeki en saygın isimlerinden birisi… Arıkan ailesinin öyküsü ve pulculuğun tarihi, Sevengül Sönmez’in kalemiyle, ‘Pulun Kanadında İstanbul’dan Dünyaya’ kitabının sayfalarında bir araya geldi.

Pulculuk – veya uluslararası adıyla filateli – 1 Mayıs 1840 tarihinde Birleşik Krallık Posta İdaresi tarafından basılan, 1 peni değerindeki ‘Penny Black’ adlı ilk puldan bu yana dünya genelinde varolan bir uğraş. Ressamların ve fotoğrafçıların sanatsal ruhu ile derlemcilerin duygularını bir araya getiren, teknolojik gelişmeleri çabucak benimseyen, genel kültür geliştirme niteliğiyle öne çıkan, estetikten hoşlanan gözlere seslenen, çok güzel bir merak filateli.

Pul, yüzyılı aşkın bir süre boyunca haberleşmenin temel araçlarından biri olarak insan uygarlığı içerisinde yaşamını sürdürmüş olmakla birlikte henüz 20. yüzyılın başlarında derlem (koleksiyon) ruhuna sahip insanlar tarafından gizili keşfedilmiş ve en çok rağbet gören derlem eşyalarından biri olarak uluslararası çapta son derece saygın bir noktaya konumlandırılmıştı. Günümüzde haberleşme adına herhangi bir işlevi kalmamış olsa da yıllar geçtikçe filateliyi cezbedici bulan derlem meraklıların sayısı hızla artmakta.

Pulculuk terimi yalnızca pul ile sınırlı olmayıp antiye kart, antiye zarf, damga, maksimum kart, pul karnesi gibi çok çeşitli ve özgün ürünlerle son derece zengin bir olguyu temsil eder. Yeri geldiğinde yatırımcılar için yüksek tutarlarda kâr sözü veren ilginç bir yatırım aracı olarak da göze çarpar. Derlemciler açısından konuya bakarsak duygularla dopdolu bir dünya karşımıza çıkar.

Pul sevgisi sonsuza dek süren bir aşka benzer, önü kesilemeyen bir çağlayanı andırır. Yaşam boyu süren bir tutkudur sanki. Her pulun genel kültür aşılama gibi bir niteliği olmasının yanında her koleksiyon temasının güzel bir öyküsü veya derlemciye anımsattığı özel bir anlamı vardır. Bir kere pulculuğa gönlünü kaptıran bir daha pulların dünyasından çıkamaz, çıkmak da istemez.

Türk pulculuğunun filateli dünyasındaki saygınlığı yüksektir

1862 yılında basılan ilk pul ile dünyaya gelen Türk pulculuğu başını – Ermeni, Yahudi, Rum, Levanten gibi – azınlıkların çektiği bir avuç pul severin ve pul tüccarının PTT ile kurduğu gönül bağı sayesinde gelişim gösterdi. Filatelinin ülkemizdeki gelişimine yaşamsal katkı sağlayanların başında Kamer Pul Evi’nin kurucusu ve işletmecisi olan Kamer Arıkan gelir. 1942 yılında Beyoğlu’nun Galip Dede Caddesi’nde Kamer Pul Evi adıyla bir dükkân açarak pul ticaretine girmesinin ardından gerçekleştirdiği etkinliklerle büyük bir saygınlığa ulaştı.

Kamer Pul Evi, Türkiye’nin en eski özel işletmelerinden biri olarak 2022 yılında sekseninci yıldönümünü kutladı.

Günümüzde Kamer Arıkan’ın oğlu Arman Arıkan tarafından işletilmekte olan Kamer Pul Evi, Türk pulculuğunun tarihinin yazıldığı yerlerden biri olarak varlığını sürdürmekte. Arman Arıkan ise, uluslararası ve ulusal çapta filateli adına yaptığı çalışmalar ve kazandığı madalyalarla filateli dünyasında yaşayan efsane noktasına ulaşmış durumda.

‘Pul dünyaya açılan bir kapıdır’

Pulculuk sözcüklere sığmayacak kadar geniş kapsamlı bir olgu olsa da filatelinin öncülerinden biri olan Arman Arıkan, Kamer Pul Evi’nin seksen yıllık birikimini biraraya getirerek ‘Pulun Kanadında İstanbul’dan Dünyaya’ kitabını hazırladı. Arman Arıkan’ın anlatımı, Sevengül Sönmez’in kalemiyle yazıya dökülen kitap, Aras Yayıncılık tarafından 2023 yılının mayıs ayında okuyucunun beğenisine sunuldu.

Biyografi, röportaj, anı ve araştırma gibi birçok ögeden yararlanılmış

‘Pulun Kanadında İstanbul’dan Dünyaya’, Arıkan ailesinin yaşam öyküsü ve Arman Arıkan ile yapılan söyleşi olmak üzere iki bölümden oluşuyor. Arıkan ailesinin öyküsü 1876’da Eğin’de doğan Aleksan Terzibaşıyan – ailenin soyadı yıllar sonra Arıkan olarak değişmiş – ile başlayıp Arman Arıkan’ın küçük torunlarına dek anlatılmış ama odak noktası olarak Kamer Pul Evi’nin iki işletmecisi Kamer Arıkan ve Arman Arıkan seçilmiş.

Eğin’den yola çıkıp – ölüm tehlikesi de içinde olmak üzere – birçok güçlüğün üstesinden gelerek İstanbul’a göç eden Ermeni Terzibaşıyan ailesinin öyküsü Türkiye’deki Ermeni toplumunun başa çıkmak zorunda kaldığı bazı sıkıntıların da altını çizmekte. Kitabın ikinci bölümünde Arman Arıkan ile kitabın yazarı Sevengül Sönmez arasında gerçekleşen ayrıntılı bir söyleşi var.

Bu söyleşide pulculuğun terminolojisine ilişkin bilgiler verildiği gibi, ülkenin ekonomik çalkantılarının filateli üzerindeki olumlu ve olumsuz etkileri, Posta Telefon Telgraf (PTT) Genel Müdürlüğü ile derlemciler ve tüccarlar tarafından oluşturulan Türkiye Filateli Dernekleri Federasyonu ve Pul Tüccarları Derneği gibi kurumlar arasındaki ilişkiler, pul koleksiyonculuğunun incelikleri, pul sergileri ve pul ticareti üzerine geniş kapsamlı bilgiler verilmekte.

‘Pulun Kanadında İstanbul’dan Dünyaya’ filateli üzerine yazılan en iyi inceleme kitaplarından biri.

Genel olarak baktığımda, kitabı pulculuğa duyulan sonsuz bir tutkunun öyküsü veya ekonomik darboğazları yenen, sosyal çalkantıları aşabilen ve yangın gibi şanssızlıkların üstesinden gelen tüccar bir ailenin başarı hikayesi şeklinde özetleyebilirim.

Meslek seçimindeki en önemli noktanın seçtiğiniz alana duyduğunuz sevgi olduğuna ikna eden, işine âşık olanların ne derece büyük başarılara imza attığına ilişkin ders veren bir çalışma. Genel kültür gelişimine katkıda bulunan, son derece keyif verici bir kitap. Kişisel kütüphanenizde bulundurmanız gereken çok seçkin bir yapıt.

https://indigodergisi.com/2023/07/pulun-kanadinda-istanbuldan-dunyaya/

Yayın Ortamı: İndigo Dergisi

Yayın Tarihi: 15.07.2023

Paylaş:
UEFA Uluslar Ligi… Avrupa